[amdavadis4ever] બાળકોના પ્રશ્નો ધ્યાનમાં નથી આવતા

 

Please use http://translate.google.com/ to translate this article to Language of your choice. બાળકોના પ્રશ્નો ધ્યાનમાં નથી આવતા સમાજ દર્પણ  : વિકાસ સુરતી લોકશાહીમાં દરેક શ્રેણીને પોતાના અધિકાર વિષે રજૂઆત કરવાની અને પોતાના અધિકારો માટે દબાણ બનાવવાની છૂટ છે અને માટે જ સોનીઓ, ડોક્ટરો, શ્રમિકો,વેપારીઓ, મહિલાઓ, એલ- જી- બી- ટી ( લેસ્બિયન, ગે, બાય સેક્સ્યુઅલ અને ટ્રાન્સ જેન્ડર) સમૂહો, દલિતો, લઘુમતીઓ તથા આદિવાસીઓ પોતાના અધિકારો વિષે જાગૃત થયા છે અને વિવિધ રીતે પોતાની ઓળખોનું અને દબાણનું રાજકારણ શરૂ થયું છે. પાટીદારોની અનામત પણ એક આવી ઓળખના દબાણના રાજકારણનો હિસ્સો છે.    આ બધાં દાબ - દબાણ વચ્ચે એક શ્રેણી એવી છે જે આમ તો આપનું ભવિષ્ય છે છતાં તેમના અધિકારો વિષે સૌથી ઓછું ધ્યાન ગયું છે, કારણ કે આ શ્રેણીના લોકો પોતાના વિષે દબાણ લાવી શકતા નથી અને રાજકારણ પણ ખેલી શકતા નથી. હા,આ શ્રેણી એટલે બાળકો. ૦ થી ૧૮ વર્ષ સુધીની વયના ભવિષ્યના નાગરિકો. આમ તો આપણે તેઓને ભારતનું ભવિષ્ય કહીએ છીએ. કવિઓ તેમને કાવ્યપુષ્પો ચડાવે છે. "જડ જેવા આ પૃથ્વીના પાતાળે, બાળકો પ્રભુના પેગંબર છે " "તમે મારા દેવના દીધેલ છો, તમે મારા માગીને લીધેલ છો, આવ્યા ત્યારે અમર થઇને રહો". આવાં અનેક બાળવધામણી નાં કાવ્યો તમને ગુજરાતી સાહિત્યમાં મળી આવશે . પરંતુ આ બાળકોને જયારે તેમના વિકાસ માટે અધિકારો આપવાની વાત આવે છે ત્યારે બધા નજર ફ્ેરવી જાય છે. ભલા ભોળા બાળકોને પોતાના અધિકારોની ખબર જ નથી, ત્યાં ફ્રિયાદ કરવા કોની પાસે જાય?    આમ તો બાળવિકાસ ક્ષેત્રે લાંબી મજલ કાપવામાં આવી છે. પહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠને બાળ મજૂરી નાબૂદીની વાત કરી, જે વિષે ભારત સરકારે કાયદો કર્યો પછી લાગ્યું કે માત્ર મજૂરી બંધ થાય એમ નહિ, બાળક મજૂરી કરવા જવાને બદલે વિકાસ કરવા તરફ્ જાય તે માટે બાળ વિકાસનો ખ્યાલ આવ્યો. પછી ખબર પડી કે બાળવિકાસ માટે શિક્ષણ પાયાની જરૂર છે, એટલે આપણે બાળકો માટે ફરજિયાત પ્રાથમિક શિક્ષણની વાત લાવ્યા. પછી લાગ્યું કે, શિક્ષણ મેળવવું અને વિકાસ કરવો એ બાળકોનો અધિકાર છે, માટે આપણે બાળઅધિકારની વાત લાવ્યા. વાત અહીં અટકી છે. અન્ય શ્રેણીઓ જેમ બાળકોને પણ વિકાસનો અધિકાર છે. શું સ્થિતિ છે આ ક્ષેત્રે?    જગતના કુલ ૨.૨ બિલિયન બાળકોમાંથી ૧.૦ટકા બાળકો ગરીબીરેખા હેઠળ જીવે છે.  (બળ વંચિતતા માપન મુજબ). ૨૦૦૩ના આંકડા મુજબ જગતમાં ૬૪ કરોડ બાળકો યોગ્ય નિવાસ નથી ધરાવતા. ૪૦ કરોડ બાળકોને પીવા લાયક પાણી નથી મળતું .૨૭ કરોડ બાળકોને તબીબી સારવાર નથી મળતી. યુનાઈટેડ નેશન્સ ચિલ્ડ્રન્સ ઈમરજન્સી ફ્ંડ (યુનિસેફ્)ના એક આંકડા મુજબ ગરીબીને કારણે રોજ ૨૨,૦૦૦ બાળકો મૃત્યુ પામે છે. સન ૨૦૧૧ની વાત કરીએ તો જગતમાં ૧૬કરોડ ૫૦ લાખ બાળકો કુપોષણથી પીડાય છે. આમાંથી દર વર્ષે ૩૧ લાખ બાળકો મૃત્યુ પામે છે. ૨૦ લાખ બાળકો સાજા થઇ શકે તેવા રોગોથી મૃત્યુ પામે છે. જો યોગ્ય સારવાર મળી હોત તો તેઓ જીવતાં રહી શક્યાં હોત. ૭૨૦ લાખ બાળકો ૨૦૦૫માં શાળાએ નહોતાં જતાં.    એવું નથી કે માં-બાપોએ બાળકોને મારી નાંખવાં છે કે કુપોષિત રાખવાં છે, પરંતુ આવાં બાળકોનાં માં-બાપો ગરીબ છે માટે બાળકો પણ ગરીબીથી પીડાય છે. ભારતમાં ૨૮ કરોડ લોકો ગરીબીથી પીડાય છે. તેમની ગરીબીની અસર તેમનાં બાળકો પર પ્રથમ પડે છે. માં-બાપો આ બાળકોને પોષણક્ષમ ખોરાક નથી આપી શકતા, માંદા પડે તો પૈસાના અભાવે યોગ્ય સારવાર નથી કરાવી શકતાં. એટલું નહિ પરંતુ, માં-બાપોની ગરીબીની બાળકોના વિકાસ પર પણ વિપરીત અસર પડે છે. બાલ્યાવસ્થામાં કુપોષિત રહી ગયેલું બાળક કાયમ માટે નબળું થાય છે. વયસ્ક થતા શારીરિક શ્રમ બરાબર નથી કરી શકતું, એટલું જ નહિ તેમને સહેલાઈથી રોગો પણ થઇ શકે છે.   ભારત સરકારે બાળ અધિકાર કાનૂન પસાર કર્યો છે જે મુજબ, બાળકોને તેમના વિકાસ માટે વાતાવરણ પૂરું પાડવું, શિક્ષણ પૂરું પાડવું, પોષણક્ષમ ખોરાક પૂરો પડવો કે તેમને સ્વાસ્થ્ય સેવા પૂરી પાડવી, રસીકરણ કરવું - આ બધી રાજ્યની જવાબદારી છે. રાજ્યે આમાંથી કેટલીક બાબતો વિષે નાણાકીય અને સંસ્થાકીય સગવડો પણ કરી છે. જેમ કે નાના બાળકોનો વિકાસ થાય તે માટે સંકલિત બાળવિકાસ યોજના (આઈસીડીએસ) પણ બનાવી છે. આ માટે અંદાજપત્રમાં ફાળવણી પણ થાય છે. એટલે સરકાર કશું જ નથી કરતી તેમ ન કહી શકાય, પરંતુ અંદાજપત્રમાં જે ફળવણી થાય છે તે પ્રથમ તો જરૂરિયાત સામે ઘણી ઓછી હોય છે અને જે નાણાં ફળવવામાં આવ્યા હોય છે તે પૂરા વાપરી નથી શકાતા દા.ત. ગુજરાતમાં ૨૨,૦૦૦ આંગણવાડીઓની ઘટ છે. આ ઘટ પછી જે વિસ્તારો પછાત છે તેમાં જ છે. આવી સંસ્થાઓની સહુથી વધુ જરૂર આદિવાસી વિસ્તારોમાં છે. કારણ કે, આદિવાસી વિસ્તારમાં ગરીબી ૩૮% છે. પરંતુ, આવી જગ્યાએ આ સંસ્થાઓ નથી. પછી બાળક અને માતાની સાર સંભાળ કોણ લે ?   માત્ર બાળકોને જ નહિ, તેમનાં ગરીબ માં-બાપોને જ આ બાળઅધિકારોની ખબર નથી, પછી તેઓ કોને ફ્રિયાદ કરવા જાય ? આવા સમયે નાગરિક સમાજની સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ, ધર્માદા સંસ્થાઓ, કથાકારો અને સંતો, જાગૃત નાગરિકો વગેરે લોકોએ બાળકો વતી એડવોકસી કરાવી પડે. આપને ત્યાં તો પરિસ્થિતિ જ એ છે કે, બાળકોને ભણવાનો અધિકાર છે તેમને શાળામાં પ્રવેશ ન મળતો હોય તો તે સરકારની ફરજ છે. પરંતુ આ શિક્ષણનો અધિકાર (આરટીઈ) મુજબ આ બાળકોને સરકારે ખાનગી શાળામાં ૨૫% પ્રવેશ આપવો પડે. ખાનગીશાળાઓ આ કાનૂનનું પાલન નથી કરતી, સરકાર અદબ વાળીને બેઠી છે અને સંતો,કથાકારો કે જાગૃત નાગરિકો પણ આ બાબતે ચૂપ બેઠા છે. ગુજરાત બાળ કુપોષણમાં ખૂબ જ આગળ છે. એક સિનેમાગીતમાં સાચું જ કહ્યું છે, "જિસ દેશકા બચપન ભૂખા હો, ફ્રિ ઉસકી જવાની ક્યા હોગી?"

__._,_.___

---

Posted by: Bhupendra Jesrani <jesranibd@yahoo.co.in>

---

Reply via web post

•

Reply to sender

•

Reply to group

•

Start a New Topic

•

Messages in this topic (1)

---

Upgrade your account with the latest Yahoo Mail app

Get organized with the fast and easy-to-use Yahoo Mail app. Upgrade today!

---

World&#39;s Best forwarded emails...

Spread a word to join amdavadis4ever-subscribe@yahoogroups.com

To translate the posted material into your native/regional language,
please visit http://translate.google.com/

Like us on facebook: amdavadi amdavadi

Visit Your Group

• New Members 62

• Privacy • Unsubscribe • Terms of Use

.

__,_._,___