[amdavadis4ever] બ્રિજ ઓફ સ્પ ાઇઝ : જે કરવુ ં છે તે કોઈ પણ ભોગે કરવું

 

Please use http://translate.google.com/ to translate this article to Language of your choice. બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ : જે કરવું છે તે કોઈ પણ ભોગે કરવું તડકભડક : સૌરભ શાહ સ્ટિવન સ્ટિલબર્ગ અને ટોમ હેન્ક્સનું કોમ્બિનેશન રાજુ હીરાણી અને આમિર ખાન જેવું છે. બે સાથે મળે ત્યારે કંઈક તો કમાલ કરવાના જ હોય. ગયા અઠવાડિયે હોલિવૂડની જોડીએ 'બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ'માં આવી જ કમાલ બતાવી. બહુ ઓછાં લોકોને ખબર હશે કે ૧૯૮૬માં ટોમ હેન્ક્સ જેમાં હીરો હતો એ ફિલ્મ'ધ મની પિટ' સ્ટિવન સ્પીલબર્ગે પ્રોડયુસ કરી હતી. ૧૯૯૦ની 'જો વર્સસ ધ વોલ્કેનો'માં પણ આ જ કોમ્બિનેશન હતું. એના લગભગ પોણા દાયકા પછી,૧૯૯૮માં ટોમ હેન્ક્સને પહેલીવહેલી વાર સ્ટિવન સ્ટિલબર્ગે ડાયરેક્ટ કર્યા- 'સેવિંગ પ્રાઇવેટ રયાન'માં એ પછી 'કેચ મી ઈફ યુ કેન'(૨૦૦૨) અને 'ધ ર્ટિમનલ'(૨૦૦૪)માં આ અભિનેતા-દિગ્દર્શકે સાથે કામ કર્યું. આ ઉપરાંત બંનેએ પ્રોડયુસર્સ તરીકે પણ કેટલીક ટીવી સિરીઝ અને ડોક્યુમેન્ટરીઝમાં સાથે કામ કર્યું. ગયા અઠવાડિયે રિલીઝ થયેલી 'બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ' એક્ટર-ડિરેક્ટરની જોડી તરીકેની બંનેની ચોથી ફિલ્મ અને વોટ અ ફિલ્મ. 'સેવિંગ પ્રાઇવેટ રયાન'ની જેમ અહીં કોઈ લાંબીચોડી એક્શન સિક્વન્સ નથી કે વોર ફિલ્મની કોઈ સ્પેશિયલ ઇફેક્ટ્સ નથી, કારણ કે આ કોલ્ડવોરની ફિલ્મ છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી લેટ ફિફ્ટીઝ અને અર્લી સિક્સ્ટીઝના ગાળામાં અમેરિકા અને રશિયા વચ્ચે શીતયુદ્ધ ચાલતું હતું. બંને મહાસત્તાઓ એકબીજા પર વન-અપ થવા પોતપોતાના જાસૂસો એકબીજાના દેશમાં મોકલીને એ દેશોની સિક્રેટ્સ જાણવાનું ખાનગી અભિયાન ચલાવતા. આ ગાળાની પ્રવૃત્તિમાંથી પ્લોટ ડેવલપ કરીને હોલિવૂડે કેટલીક જેમ્સ બોન્ડની એક્શન ભરપૂર ફિલ્મો પણ બનાવી. સત્યઘટના પર આધારિત 'બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ' ફિઝિકલ નહીં પણ મેન્ટલ એક્શનની ફિલ્મ છે. ૧૯૫૭માં રૂડોલ્ફ એબલ નામનો કેજીબીનો સ્પાય ન્યૂયોર્કના બ્રુકલીનમાંથી પકડાય છે. અમેરિકામાં કામ કરી રહેલો રશિયન જાસૂસ પકડાય એટલે એનું ભાવી નિશ્વિત જ હોય પણ ડેમોક્રેટિક કન્ટ્રી હોવાને લીધે અમુક દેખાડા કરવા પડે, તેને સજા કરતાં પહેલાં કોર્ટમાં એના પર કામ ચલાવવું પડે અને કોર્ટની કાર્યવાહી તટસ્થ છે એવું દેખાડવા તેને એક વકીલ પણ આપવો પડે. આ વકીલ જેમ્સ બી. ડોનવાન એટલે આપણો ટોમ હેન્ક્સ. પેલા જાસૂસનો કેસ હાથમાં લેવા કોઈ અમેરિકન લોયર તૈયાર નથી. આવો કેસ લે તો એના પ્રોકેશનમાં, એના સમાજમાં, આખા અમેરિકામાં એ દેશદ્રોહી તરીકે પંકાઈ જાય. ટોમ હેન્ક્સ પણ શરૂઆતમાં રિલકન્ટન્ટ છે. બદનામીના ડરથી નહીં પણ આવો કેસ એ ભૂતકાળમાં ક્યારેય લડયો નથી, એટલે ઇન્સ્યોન્સના ક્લેમ્સને લગતા કેસોનો એ એક્સ્પર્ટ છે. છેવટે એ રશિયન જાસૂસનો કેસ હાથમાં લે છે. જે અદાલતમાં આ કેસ ચાલી રહ્યો છે એના જજ અને સરકારી વકીલ પણ ટોમ હેન્ક્સને આ કેસને સિરિયસલી ન લેવા સમજાવે છે. ટોમ હેન્ક્સનું ફેમિલી પણ એના ખિલાફ છે. છાપાઓમાં એના પર થૂૂ થૂ થાય છે, એની તસવીરો છપાતી હોય છે એટલે ટ્રેનમાં જતાં-આવતાં બીજા પેસેન્જરો એની સામે એ દેશદ્રોહી હોય એમ કતરાતી નજરે જોતાં રહે છે, એની ઓફિસમાં આખા અમેરિકામાંથી એને ગાળો આપતા પત્રો આવતા રહે છે. નીચલી અદાલતમાં અમેરિકન જજ રશિયન જાસૂસને કસૂરવાર ઠેરવે છે. કાયદા મુજબ એને મોતની સજા કરવાની હોય પણ ટોમ હેન્ક્સ દલીલ કરે છે કે આ જાસૂસને જીવતો રાખીશું તો એની પાસેથી રશિયા વિશેની ઘણી માહિતી ઓકાવી શકીશું. જજ કન્વિન્સ થાય છે-ત્રીસ વર્ષની સજા કરે છે. ટોમ હેન્ક્સ તરત જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરે છે કે મારા કલાયન્ટને જે રીતે પકડવામાં આવ્યો છે તેમાં કાયદાકીય વિધિઓ અનુસરવામાં આવી નથી. ટેક્નિકલ પ્રોસિજર ફોલો કરવામાં નથી આવી, એવી ટોમ હેન્ક્સની દલીલો સુપ્રીમ કોર્ટની ૯ જજની બેંચમાંના ચાર જજને ગળે ઊતરે છે પણ પાંચ જજને ગળે નથી ઊતરતી. ટોમ હેન્ક્સ આ કેસ ૫-૪થી હારી જાય છે. દરમ્યાન, ફ્રાન્સિસ ગેરી પાવર્સ નામનો અમેરિકન જાસૂસી વિમાનનો પાઇલટ રશિયા પર, પોતાના પ્લેનમાં લગાડેલા કેમેરાથી જાસૂસી કરતો હોય છે ત્યારે એનું વિમાન તોડી પાડવામાં આવે છે. પાવર્સને રશિયાવાળા જીવતો પકડે છે. આ સાથે બીજી પણ એક ઘટના બને છે. ફ્રેડરિક પ્રાયર નામનો અમેરિકાનો ઇકોનોમિક્સનો ગ્રેજ્યુએટ પોતાની જર્મન ગર્લફ્રેન્ડને મળવા માટે ઇસ્ટ ર્બિલન ગયો હોય છે, તે જ અરસામાં ર્બિલનની નામચીન દીવાલ બાંધીને એના ભાગલા પાડવાનું કામ શરૂ થઈ ગયું હોય છે. ઇસ્ટ જર્મનીની સિક્રેટ પોલીસ અને સિક્યુરિટી એજન્સી 'સ્તાસી' અમેરિકન ફ્રેડરિકને જાસૂસ ગણીને જેલમાં પૂરી દે છે. આ રિયલ સ્ટોરી છે એટલું યાદ રાખજો, ૧૯૫૭થી ૧૯૬૦ના ગાળામાં આવું હકીકતમાં બન્યું હતું. વકીલ જેમ્સ બી. ડોનવાન, અમેરિકન યુવાન ફેડરિક પ્રાયર,પાયલટ ફ્રાન્સિસ ગેરી અને રશિયન જાસૂસ જે રુડોલ્ફ એબલનાં નામે અમેરિકામાં કામ કરતો હતો આ બધાં જ સાચાં પાત્રો છે અને તમામ ઘટનાઓ પણ સાચી છે. એક રશિયન જાસૂસ અમેરિકા પાસે છે. એક અમેરિકન જાસૂસ રશિયા પાસે છે અને જાસૂસીનાં નામે વગર વાંકે કૂટાઈ ગયેલો અમેરિકન યુવાન રશિયાના બગલબચ્ચાં સમાન ઇસ્ટ જર્મનીના તાબામાં છે, હવે શું? ફિલ્મ અહીં વળાંક લે છે, અદલાબદલી, એક્સ્ચેન્જ, એક હાથ લે-દૂસરે હાથ દે. ટોમ હેન્ક્સને મધ્યસ્થી રાખીને મંત્રણા શરૂ થાય છે. આ મંત્રણાઓે કેવી રીતે આગળ વધી, એમાં કેવાં કેવાં વિઘ્નો સર્જાયાં અને છેવટે આ તમામ કવાયતનો શું અંજામ આવ્યો એની આ ફિલ્મ છે 'બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ.' સ્ટિવન સ્પીલબર્ગની 'શિન્ડર્સ લિસ્ટ'માં કેવી રીતે આખી ફિલ્મ બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ(એક દૃશ્યના અપવાદ સિવાય બનાવીને સેકન્ડ વર્લ્ડવોરના જમાનાની ફીલ આપી છે, એવી જ ફીલ આ ફિલ્મમાં ગ્રે અને ડાર્ક બ્રાઉન/બ્લૂ ફિલ્ટર્સ વાપરીને ઊભી થઈ છે. ફિફ્ટીઝના જમાનાનાં કપડાં એ વખતની ગાડીઓ ત્યારનું બ્રુકલીન અને ત્યારનું ઇસ્ટ જર્મની તમને લાગે કે તમે ફિલ્મ નહીં પણ સાચે જ તે વખતે ફિલ્માવાયેલી ડોક્યુમેન્ટરી જોઈ રહ્યા છો. સ્પીલબર્ગ હોય એટલે આ બાબતમાં તો કંઈ કહેવું જ ના પડે. 'બ્રિજ ઓફ સ્પાઇઝ' તમને વિચારતા કરી મૂકે એવા વિષયની ફિલ્મ છે. તમને જે સાચું અને સારું લાગે છે તે કરવું? કે પછી તમારી ઇમેજ ખરડાઈ જવાની બીકે બીજાઓ તમારી પાસેથી જેની અપેક્ષા રાખે છે તે કરવું ? જે બાબતમાં તમે તમારી મરજીથી ઇન્વોલ્વ થયા હો તેને બીજાઓની મરજીને સંતોષવા માટે છોડી દેવાની ? કે પછી જીવનાં જોખમે, ફેમિલીની પરવા કર્યા વિના એને એના અંજામ સુધી લઈ જવાની? બહુ કપરા નિર્ણયો હોય છે. આ વકીલ જેમ્સ બી. ડોનવાન ઇન્ડિયન હોત અને ભારતમાં એ કોઈ પાકિસ્તાની જાસૂસનો કેસ લડતો હોત તો અહીં પણ એના પર દેશદ્રોહી જેવાં લેબલ લાગ્યાં હોત. અહીં તો કદાચ, એ પબ્લિસિટી ભૂખ્યો છે અને પૈસા માટે જમીર વેચે છે એવા આરોપો પણ થયા હોત. વકીલો પૈસાને ખાતર શ્રીમંત ગુનેગારોને કાયદાની છટકબારીઓનો લાભ લઈને સજામાંથી છોડાવી દે છે અને પૈસા નહીં ખર્ચી શકનારા નિર્દોષો કાયદા-પોલીસની બદમાશીઓને લીધે ફસાઈ જાય છે એ મુદ્દો સાચો છે, એના વિશે અગાઉ હું વિસ્તૃત લખી ચૂક્યો છું પણ આ ફિલ્મને એની સાથે કંઈ લેવાદેવા નથી. સાચું પૂછો તો મને હું ફિલ્મને કોઈ અમેરિકન વકીલ રશિયન જાસૂસને છોડવવાની કોશિશ કરી રહ્યો છે એવા મર્યાદિત અને સ્થૂળ અર્થમાં જોતો નથી, હાલાંકિ હકીકત અને વાસ્તવિકતા એ જ છે આ ઘટનામાં. મારા માટે આ ફિલ્મ સિમ્બોલિક છે. તમારું ફેમિલી, જેને તમે જીવથી પણ પ્યારું ગણો છો, એ તમારી ખિલાફ હોય અને તમારા કામને લીધે એ ફેમિલીની સલામતી જોખમમાં મુકાઈ જતી હોય એવા એક્સ્ટ્રીમ સંજોગોમાં તમારે તમારા કન્વિક્શનને તમે જેમાં દૃઢપણે માનો છો એ વિચારોને ત્યજી દેવા જોઈએ? તમારું કામ પડતું મૂકી દેવું જોઈએ? દેખીતી રીતે આખો સમાજ તમારી વિરુદ્ધ થઈ ગયો હોય, તમારી નામોશીની ગાથાઓ મીડિયાવાળા ઉછાળતા હોય એ સંજોગોમાં શું તમારે તમારા ખભા પરનું બકરું, લોકોના કહેવાથી, કૂતરું ગણીને ત્યજી દેવું જોઈએ?   જિંદગીમાં આવા સવાલો સામે આવે છે ત્યારે જ તમને મૂઠી ઊંચેરા બનવાની તક ઊભી થાય છે, બાકી તો જીવે જ છે ને બધા, એ જ રીતે તમે પણ જીવો અને જીવતા રહો છેવટ સુધી, એ પણ એક વિકલ્પ છે. તમારી ખરી ઓળખાણ તમને મળતા વિકલ્પોમાંથી તમે કોની-શેની પસંદગી કરો છો તેના આધારે નક્કી થતી હોય છે.

__._,_.___

---

Posted by: Bhupendra Jesrani <jesranibd@yahoo.co.in>

---

Reply via web post

•

Reply to sender

•

Reply to group

•

Start a New Topic

•

Messages in this topic (1)

World's Best forwarded emails...

Spread a word to join amdavadis4ever-subscribe@yahoogroups.com

To translate the posted material into your native/regional language,
please visit http://translate.google.com/

Visit Your Group

• New Members 64

• Privacy • Unsubscribe • Terms of Use

.

__,_._,___