[amdavadis4ever] નિખાલસતાની કડક સ્ટાર ્ચ કરેલી ક ફની હેઠળ ઢ ંકાયેલું દ ંભનું કાણા ંવાળું ગંજ ી (તડકભડક)

 

Please use http://translate.google.com/ to translate this article to Language of your choice. નિખાલસતાની કડક સ્ટાર્ચ કરેલી કફની હેઠળ ઢંકાયેલું દંભનું કાણાંવાળું ગંજી તડક ભડક : સૌરભ શાહ જીવનની દરેક નીતિનું, જીવનના દરેક મૂલ્યનું મહત્ત્વ સાપેક્ષ છે. તમારી આસપાસના વાતાવરણમાં જે સ્વીકાર્ય છે એ જ નીતિમૂલ્યો તમારા જીવનમાં વણાઈ જાય છે. કોઈકના ખેતરમાં ઘૂસીને ચીભડું ઉઠાવી લેવું તમારે મન અપ્રમાણિકતા હશે જ્યારે આફ્રિકાના જંગલમાં રહેતા આદિવાસીને મન એ સાહજિકતા હોઈ શકે છે. દુકાનનો ઓટલો લંબાવીને માથે છજું બાંધી લેવાનું કૃત્ય તમારા કેસમાં એન્ક્રોમેન્ટ ગણાશે, જ્યારે હિમાલયમાં સાધના કરવા માટે કોઈપણ જગ્યાએ ઝૂંપડું બાંધી લેતા સાધુ માટે સબ ભૂમિ ગોપાલ કી છે. ત્યાં જઈને તમે સાધુને સરકારી જમીન પર અતિક્રમણ કરવા બદલ નોટીસ ન આપી શકો, એ સરકારી જમીન હોવા છતાં અને દુકાનવાળા કેસમાં તમને નોટીસ મળે ત્યારે તમે જવાબમાં સબ ભૂમિ ગોપાલ કી ન ઔકહી શકો. તમે ધંધો કરતા હો છો ત્યારે પ્રમાણિકતા અને સત્ય-અસત્ય વિશેના તમારા સંદર્ભો બદલાઈ જાય છે. તમારા માટે સત્ય એ જ છે જે તમારા ધંધાને સાચવે છે,વિકસાવે છે. એને નડતરરૂપ બનતું બધું જ અસત્ય છે. તમે સરકારી અધિકારી હો અને કોઈની પાસેથી પચાસ હજાર રૂપિયા લઈને કશુંક કામ કરી આપવાનું વચન આપો છે ત્યારે તમારે તમારી પ્રામાણિકતા, તમારી વચનબધ્ધતા પુરવાર કરવા કોઈપણ ભોગે એ કામ કરી આપવું પડે છે. એ કામ પૂરું થયા પછી તમે વિચારો છો કે તમે નિષ્ઠાવાન બન્યા, આપેલું વચન નિભાવનારા બન્યા, લાંચના પૈસા લઈને ફરી નથી જતા એટલે પ્રામાણિક ઔપણ બન્યા! તમારા ગાંધીવાદી સંસ્કારો તમને ખોટું કામ કરતાં રોકે છે, તમે લાંચ ખાતા તો નથી જ, આપતા પણ નથી.   છતાં ક્યારેક તમારે રેલ્વેમાં પ્રવાસમાં કરતી વખતે ટી.સી.ને પૈસા ખવડાવવા પડે છે, તો કયારેક જુઠું બોલીને પણ જગ્યા મેળવવી પડે છે. કેટલાંક સદ્ગુણો ઓવરટેડ હોય છે. નાનપણથી જ એને બઢાવી ચઢાવીને મગજમાં રોપવામાં આવે છે. સત્ય આવો જ એક સદ્ગુણ છે. કામનો, પરંતુ જરાક ઓવરહેટેડ તમે એક વ્યક્તિ સમક્ષ અસત્ય બોલો એની સાથમાં અને દેશનો વડો પ્રધાન સમગ્ર પ્રજા સમક્ષ એ જ કક્ષાનું અસત્ય બોલે (જો બોલે તો) બોલે એની સજામાં જમીન-આસમાનનો તફાવત હોવો જોઈએ. કમનસીબે, બેઉ અસત્યોને આપણે એક જ ત્રાજવે તોળીએ છીએ. ગાંધી-વિચારોમાં જડબેસલાક માન્યતા ધરાવનારાઓને તો આ વાત નહીં જ ગમે, ગાંધીજીના નામે ચરી ખાનારાઓને પણ આ વાત નહીં ગમે. જો કે, આ બીજા પ્રકારના લોકોની ઝાઝી ચિંતા નથી કરવાની. પહેલા  પ્રકારના લોકોની જેઓ સંનિષ્ઠ છે એમની, ફિકર જરજૃર હોઈ શકે. દુનિયા આખીના બધા જ લોકો ચોવીસે કલાક બધી જ બાબતોમાં સત્ય જ બોલવાનું નક્કી કરે અને પૂર્ણ સત્ય સિવાય બીજું કશું જ ઉચ્ચારે તો દુનિયાનો કારભાર કેવોક થઈ જાય? એક આખી નવલકથા લખી શકાય એવી કલ્પનાસૃષિટિ રચાય. માનવીય સંબંધોથી માંડીને રોજબરોજના વ્યવહારો તથા ધંધા રોજગારની દુનિયા પર કેવી અને કયાં કયાં અસરો પડે? આને સૌથી મોટીવાતઃ એવી દુનિયામાં રહેવાનું તમે પસંદ કરો? હા પાડતાં પહેલાં બે વાર વિચાર કરજો. અપાર જુઠ્ઠાણાંવાળી દુનિયામાં જીવવાં કરતાં સો ટચના સત્યથી ચાલતી દુનિયામાં રહેવું વધારે કપરું હશે. એક જ ઉદાહરણ લો. તમારી સૌથી નિકટની વ્યક્તિ તમને તમારા વિશેના એના તમામ વિચારો પૂર્ણ નિખાલસતાથી કહી દે અને તમે પણ સામે એવો જ વ્યવહાર રાખો તો તમારો એ સંબંધ ક્યાં સુધી ટકે? જાત સાથેની સો ટકા પ્રમાણિકતા આ જવાબ આપવા માટે જરૂરી. આવું કહીને અહીં અસત્યનો પ્રચાર થાય છે એવું સમજી લેવાની ઉતાવળ કરવી નહીં. સત્યની અનિવાર્યતા કયાં અને કેટલી છે તે સમજવું જરૂરી છે. સત્યની ઈમારતના પૂર્ણ સ્વરૂપમાંથી એક કાંકરો ખરી પડે એટલે એ અસત્યનું ખંડેર ન બની જાય. આ વાત બરાબર સમજી લેવી જોઈએ. પૂર્ણ સત્ય ન હોય એવું વાકય આપોઆપ સો ટકાનું જુઠ્ઠાણું બની જાય એવું કલ્પનામાં માપવાની મઝા આવે, વાસ્તવની દુનિયામાં એવું નથી હોતું. શૂન્યથી સો સુધીના સ્કેલ પરના ઉપલા છેડે સત્ય છે અને નીચલા છેડે અસત્ય છે. દુનિયાનો વ્યવહાર આ વિવિધ એકસો તબક્કાઓ અને એની વચ્ચે રહેલા અગણિત પેટા તબક્કાઓ દ્વારા ચાલે છે. જે વ્યવહાર એક સમયે એકસો વાળા આંક પરથી ચાલ્યો હોય તે વ્યવહાર સમય, સંજોગો અને વ્યક્તિઓ બદલાતાં અન્ય કોઈ આંક પરથી પણ ચાલી શકે. આ વાત સમજવી અઘરી છે અને એના કરતાં વધુ અઘરી સ્વીકારવી છે. જીવનનું જે સત્ય હોય તે કાનૂનનું સત્ય ન પણ હોય એ જ રીતે કાયદેસરનું સત્ય રોજિંદા વ્યવહારનું એક નંબરનું જુઠ્ઠાણું પણ હોઈ શકે છે. સત્ય જેવું જ અન્ય મૂલ્યોનું છે. પ્રમાણિકતા,વફાદારી,વિશ્વાસ, નિષ્ઠા જેવાં અનેક મૂલ્યો-નીતિઓની બાબતમાં બીજાઓની પાસે સંપૂર્ણતાનો આગ્રહ રાખતી વખતે આપણે જાણતા હોઈએ છીએ કે આદર્શ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે. સિડની જે. હેરિસ નામના એક અમેરિકન લેખકે કહ્યું હતું: 'બેઝબોલનો ખેલાડી રમતમાં જ્યારે જ્યારે ભૂલ કરે છે ત્યારે એની નોંધ તરત જ રેકોર્ડબુકમાં થઈ જાય છે. આપણામાંના કેટલા લોકો બીજાઓ દ્વારા થતી પોતાની આવી દૈનિક દેખરેખ માટે તૈયાર થવાના?' પાયાનો સવાલ શું કોઈપણ વ્યક્તિ માટે સોએ સો ટકા સત્ય ઉચ્ચારવું શક્ય છે? ના. શક્ય તો નથી જ, કદાચ હિતાવહ પણ નથી. સો ટકા સત્યના આગ્રહીઓ પણ અણીના સમયે નરો વા કુંજરો વા કરતે જ હોય છે. સત્ય જાણ્યા પછી પણ સત્ય ન ઉચ્ચારવું એ પણ અસત્યનો જ એક પ્રકાર છે. પૂર્ણ સત્ય ખબર હોવા છતાં એને અડધું ઢાંકી રાખવું એ પણ અસત્યનો એક પ્રકાર થયો. આમ અર્ધસત્ય અને અર્ધઅસત્ય બેઉ સરખાં છે.   આત્મકથામાં લેખકો 'બને ત્યાં સુધી' સાચું જ લખવાના આગ્રહી હોય છે. 'બને ત્યાં સુધી' એક લપસણો શબ્દપ્રયોગ છે. આવું કહીને લેખકને છૂટ મળી જતી હોય છે કે પોતે કઈ હદ સુધી સાચી વાતને પ્રગટ કરવી અને એ હદ વટાવી દીધા પછીની વાતોને કેવી રીતે ટાળવી.   માત્ર સત્યવાદી હોવાને કારણે તમે સો ટકા સજ્જન બની જાઓ છો એવું નથી. ક્યારેક ખોટું બોલી લીધા પછી કે સત્યને છૂપાવવાની કોશિશ કરવાથી તમે સો ટકા દુર્જન બની જાઓ છો એવું પણ નથી. સત્ય વિશેની વાત આગળ વધારતાં પહેલાં બે મુદ ગાંધીજીએ આત્મકથામાં ઢાંકી રાખેલા સત્ય વિશે કહેવાના છે. આ મુદ ઊભા કરીને મુદલેખ આશય ન હોય કે ગાંધીજીની સત્યનિષ્ઠા વિશે પામર જીવ આંગળી ચીંધે.બતાવવાનું માત્ર એ જ છે કે ગાંધીજી જેવા ગાંધીજી પૂર્ણ સત્ય પ્રગટ ન કરતા હોય અને/અથવા ન કરી શકતા હોય તો ગાંધીજી ઉપરાંતને જેજે લોકોએ આત્મકથા લખી છે તેઓ તો કઈ વાડીના મૂળા. આ સૌની આત્મકથાઓમાં પણ 'બને ત્યાં સુધી' જ સાચું લખાતું હોય છે અને નિખાલસતાની કડક સ્ટાર્ચવાળી કફની હેઠળ દંભનું ફાટેલું ગંજી ઢાંકી દેવામાં આવતું હોય છે. આ તમામ આદરપાત્ર મહાપુરુષ, વિદ્વાનો, અભિનેતાઓ, વૈજ્ઞાાનિકો, સંતો, સાહિત્યકારો, રાજકારણીઓ અને ઈત્યાદિઓ જો સો ટકા સાચું ન બોલી શકતા હોય કે બોલવા ન માગતા હોય તો સામાન્ય માણસ રોજિદા વ્યવહારમાં સગવડ મુજબનું સત્ય બોલીને સંબંધો સાચવી લેતો હોય ત્યારે શા માટે બહુ મોટી આપે છે. આવવી જોઈએ? કેટલાંક માબાપને બાળક અન્ય કોઈ કુકર્મ કરે એના કરતાં એ જુઠું બોલે ત્યારે વધારે લાગી આવતું હોય છે. તું બધું જ કરજે પણ જુઠું કયારેય નહીં બોલતી (કે બોલતો) એવું કહેનાર માબાપને ખબર નથી હોતી કે દીકરી કે દીકરો ખરેખર એ સલાહને અનુસરવા જશે તને કેટલો મોટો અનર્થ થઈ જશે.

__._,_.___

---

Posted by: Bhupendra Jesrani <jesranibd@yahoo.co.in>

---

Reply via web post

•

Reply to sender

•

Reply to group

•

Start a New Topic

•

Messages in this topic (1)

---

Have you tried the highest rated email app?

With 4.5 stars in iTunes, the Yahoo Mail app is the highest rated email app on the market. What are you waiting for? The Yahoo Mail app is fast, beautiful and intuitive. Try it today!

---

World&#39;s Best forwarded emails...

Spread a word to join amdavadis4ever-subscribe@yahoogroups.com

To translate the posted material into your native/regional language,
please visit http://translate.google.com/

Like us on facebook: amdavadi amdavadi

Visit Your Group

• New Members 74

• Privacy • Unsubscribe • Terms of Use

.

__,_._,___